Echtgenote van Frits de Zwerver

Frits de Zwerver

1. Bonne Rinks Groenveld geb 1787 IJlst trouwt met Trijntje Jans Vierstra
2. Antje Bonnes Groenveld. Zij is een zuster van Rink Bonnes Groenveld, de schoonvader van Heero Nauta Sr. geb. 1841 IJlst. Ze trouwt in 1841 te IJlst met Wytze Teunis ten Kate geb. 1821 te IJlst ovl te Meppel, houtzaagmolenaar houtkoper
3. Teunis ten Kate geb. 1845 IJlst ovl 1910 ald. schippersknecht, daarna winkelier en brievengaarder. Trouwt in 1870 te IJlst met Tjaltje Rykels ten Kate
4. Wietze ten Kate geb. 1870 IJlst hoofd christelijke lagere school o.a. te Loosduinen en Kampen, trouwt in 1895 te Dokkum met Janke Liezenberg geb. 1869 ovl. 1942 te Kampen
5. Tjaltje ten Kate 1896 Loosduinen ovl 1988 te Amersfoort trouwt in 1926 te Ruinerwold met ds. Fredrik Slomp, ‘Frits de Zwerver’ nationale verzetsman WO2

Frits de Zwerver:

Tante-Riek

Slomp werd in 1898 in Ruinerwold geboren als zoon van de landbouwers Jan Slomp en Grietje Zantinge. Hij studeerde theologie aan de Theologische School te Kampen. In 1927 begon hij als gereformeerd predikant in Nieuwlande. In 1930 werd hij predikant te Heemse bij Hardenberg. Deze plaats ligt dicht aan de Duitse grens en hij besefte al spoedig de gevaren van het Duitse nazisme en ging zich daartegen verzetten. Zo hielp hij Duitse vluchtelingen die eind jaren dertig Duitsland waren ontvlucht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trok hij vanaf de kansel en op illegale bijeenkomsten van de Anti- Revolutionaire Partij en het Christelijk Nationaal Vakverbond fel van leer tegen de bezetter. Als gevolg daarvan moest hij juli 1942 onderduiken. Tijdens zijn onderduikperiode leerde hij Helena Kuipers-Rietberg te Winterswijk kennen op wiens aandrang hij eind 1942 de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (afgekort L.O.) oprichtte. Onder de schuilnaam tante Riek nam zij de zorg op zich van vele duizenden onderduikers die ons land herbergde. Het leverde haar de bijnaam ‘Moeder van alle Nederlandse onderduikers’ op. De vader zal dan zijn ‘Frits de Zwerver’. De L.O. was de grootste verzetsorganisatie in ons land, waaruit ook de LKP (de landelijke knok ploegen) ontstond. In 1944 werd hij toevalligerwijs opgepakt maar niet herkend. De Landelijke Knokploegen met een belangrijke rol voor de Enschedese bakker en leider van KP Twente Johannes ter Horst, wisten hem echter door een overval op de Koepelgevangenis te Arnhem te bevrijden. De overval zou later model staan voor de kraak van Blokhuispoort te Leeuwarden. Met zijn gezin ondergedoken wist Slomp veilig het einde van de oorlog te bereiken.

Menno Simons

De ontmoeting van Fredrik en Tjaltje:
Als ergens in het paneel van een schildering van de familie een Ten Cate opduikt, dan is het vaak de vraag wat brengt dat met zich mee? Toch was er voor Tjalkje ten Cate (1896) niet iets speciaals gearrengeerd, Fredrik Slomp te ontmoeten. Neen, het ging op een natuurlijke manier; het huis en het thuis van Tjaltje in de woning van het hoofd der Christelijke School met de Bijbel te Kampen was ook het kosthuis van Fredrik Slomp. Zo ging het, ten huize van schoolmeester Wietze ten Kate geboren 1870 te IJlst. Het is nu ook de plaats enige aandacht te besteden over het hoe en waarom van Ten Cates van Borne in IJlst.
Aan het einde van de 17de eeuw trokken er meerdere Ten Cates vanuit Borne en Deventer naar Ijlst, het had te maken met zoeken naar eensgezindheid in de leer van Menno Simons die men in Ijlst (en Sneek) vond, de strikte leer van Menno Simons bij de zgn. “Oude Vlaamsche Kerk”. De Bornse Ten Cates waren ondernemens en behoorden tot de rijke bovenlaag in het Twentse. Van hen trouwde Teunis ten Cate, geboren 1650 in Borne, leerlooier in het “Kipshuis” dat hij van zijn vader erft, in 1677 IJlst met Baukje. Hij is de stamvader van de Friese tak van de Ten Cates. Hun zoon Adam Teunis ten Cate trouwde in 1713 in IJlst met Antje Keimpes en uit dit huwelijk komt Keimpe ten Cate geboren 1714. Eenmaal per jaar kwamen de “Oude Vlaamschen” in Groningen bijeen en daar is het klaarblijkelijk niet bij gebleven.
In de loop van 1942 kwam een breed scala van verzetsactiviteiten tot ontwikkeling. De enkelingen die er mee begonnen, vormden al spoedig groepjes. De gekwalificeerde verzetters voelden in het begin van 1943 dat door de wildgroei afbreuk werd gedaan aan de efficiency van het verzet. Anders stond het met het Nationaal Comité van Verzet (NC). CoÖrdinatie van verzetsactiviteit en intensivering van het verzet stonden bij hen voorop. Op de achtergrond leefde de hoop om op het juiste moment het wapen van de algemene werkstaking tegen de Duitse oorlogs inspanning te kunnen aanwende. Het moet zo geweest zijn dat de top navraag heeft gedaan bij verscheidene contacten in het Westen naar betrouwbare en bekwame personen in Friesland. Was er zo’n industrieel te vinden? Het is aannemelijk dat Schootstra tenslotte door Walraven van Hall te Zaandam officieel is benaderd. Schootstra had een uitgebreid netwerk van mensen binnen Friesland en ook buiten de provincie had hij door de RAI goede contacten. Hij was van vrijwel alle Friese verzetsorganisaties op de hoogte en wellicht de sterkste banden met het NSF (de financiering van het verzet). De bedoelde Schootstra is Siebe Schootstra, geboren 1906 te Joure en hij heeft de oorlog overleefd. Hij was lange tijd de voorzitter van het Friese NC en vertegenwoordigde de tak van industrie. Uiteraard was ook de LO (die in Leeuwarden was opgericht door Frits de Zwerver) en de KP (knokploegen) in het Friese NC vertegenwoordigd. Elke week waren er bijeenkomsten in het kantoor van de Phoenix rijwielfabriek van Siebe Schootstra en kwam er een koerier uit het westen boodschappen halen en ook brengen. De vader van Siebe Schootstra was Albert Schootstra, de broer van Rients Schootstra met wie Johanna Maria Fredelina uit IJlst was getrouwd. Siebe was dus een neefje van Johanna en Johanna zat dus wel heel dichtbij de kern van de Friese illegaliteit.

  1. Folkert Joh. Schootstra 1834 trouwt met Maaike Prins
    2a. Rients Schootstra 1872 Workum trouwt in 1900 te IJlst Johanna Maria Fredelina Nauta geb. 1872 te IJlst
    2b. Albert Schootstra 1879 Workum krijgt 2 zonen Rients en Siebe Schootstra